Ostatnio na forum


05 wrzesień 2014 13:17:10


05 wrzesień 2014 13:16:57

Cykl miesiączkowy

2011-07-13

W tym artykule przybliżamy terminologię związaną z cyklem menstruacyjnym - sprawdź czy aby na pewno wiesz wszystko na ten temat!


Fizjologia cyklu miesiączkowego


Im bardziej poznajesz metody naturalnego planowania rodziny, tym bardziej możesz czuć się zaskoczona, jak niewiele wiesz o swojej płodności, o własnym ciele, o tym, jakie procesy zachodzą w Twoim organizmie co miesiąc. Niby uczyłyśmy się w szkole o płciowości, ale z reguły te informacje były szczątkowe – wiemy, że krwawienie miesięczne rozpoczyna cykl, potem jest jakaś owulacja i koniec. Może jeszcze tyle, że prawidłowy cykl powinien trwać 28 dni (od razu jednak dementujemy i zaznaczamy, że niekoniecznie!). Dlatego metody rozpoznawania płodności to wyjątkowo cenne instrumentarium.

Prawidłowości

Cykl miesiączkowym kobiety może być również określany mianem cyklu menstruacyjnego, płciowego, miesięcznego czy hormonalnego. Charakterystyczne dla niego są zmiany, które zachodzą w całym organizmie kobiety, w sposób szczególny w układzie płciowym. Zmiany te powtarzają się stale. Cykl – i to już wiemy ze szkoły podstawowej – rozpoczyna się pierwszego dnia krwawienia (plamień nie zaliczamy do nowego cyklu) i kończy dnia ostatniego przed następnym krwawieniem. Jednak naukowcy zajmujący się metodami naturalnego planowania rodziny podkreślają, że punktem koronnym cyklu nie jest krwawienie, ale jajeczkowanie i to ono może wywołać miesiączkę. Czasem co prawda dochodzi do krwawienia mimo braku owulacji, nie możemy jednak nazwać tego krwawienia miesiączką, a cyklu uznać za zakończony.

Cykle miesięczne u kobiet mogą różnić się długością. Mówimy o cyklach:
•    krótkich, gdy trwają do 25 dni;
•    średnich, trwających 26-30 dni;
•    długich, czyli trwających ponad 30 dni.

Wszystkie są prawidłowej długości i mówimy o nich „regularne”, gdy wahania długości u jednej kobiety nie przekraczają 5 dni. Cykle nieregularne zaś to takie, których różnica długości przekracza 5 dni.

Warto zaznaczyć, że cykl prawidłowy to cykl dwufazowy (faza temperatur niższych i wyższych), faza lutealna (czyli od pierwszego dnia wyższych temperatur do końca cyklu) trwa 12-16 dni (niektóre źródła mówią o minimalnej długości 10 dni tej fazy), obserwujemy prawidłowy rozwój objawu  śluzowego i zauważamy zbieżność występowania trzech podstawowych objawów płodności – temperatury, śluzu i szyjki macicy.

Podział na fazy ze względu na zmiany hormonalne

Biorąc pod uwagę działanie hormonów, możemy podzielić cykl na dwie fazy:
•    estrogenową;
•    progesteronową.

Działaniem układu płciowego steruje mózg. W podwzgórzu wydzielany jest neurohormon GnRH. To on wpływa na przysadkę mózgową, która wydziela w sposób pulsacyjny do krwi gonadotropiny: FSH i LH. FSH, czyli folitropina, sprawia, że możliwe jest wzbudzenie pęcherzyka jajnikowego. Wzrastający pęcherzyk jajnikowy produkuje coraz większe ilości estrogenów. Hormon ten hamuje również kolejne wyrzuty FSH (czyli uniemożliwia wzrastanie kolejnych pęcherzyków jajnikowych). Z kolei LH (lutropina) stanowi bezpośredni impuls do jajeczkowania oraz rozwoju ciałka żółtego. Ono zaś wydziela przede wszystkim spore ilości progesteronu.

Podział na fazy ze względu na czynność jajników

Biorąc pod uwagę pracę jajników, możemy podzielić cykl na dwie fazy:
•    fazę folikularną (przedowulacyjną);
•    fazę lutealną (poowulacyjną).

Na początku cyklu miesięcznego w jajniku zaczyna wzrastać kilka pęcherzyków. Jednak tylko jeden z nich – ten, który będzie miał zdolność wydzielania największej ilości hormonów – stanie się dominującym pęcherzykiem jajnikowym. Pęcherzyk wzrasta przez kilka (kilkanaście) dni. Gdy dojrzeje i osiągnie rozmiar mniej więcej 2 cm, pęka, uwalniając tym samym komórkę jajową. To oczywiście owulacja! Właśnie jajeczkowanie dzieli cykl na dwie części. Od tego momentu rozpoczyna się faza lutealna, czyli faza ciałka żółtego. Pozostałości bowiem po pęcherzyku jajnikowym przekształcają się w ciałko żółte. Długość tej fazy cyklu jest stała i trwa 12-16 dni.

Podział na fazy ze względu na płodność


Biorąc pod uwagę płodność kobiety, w cyklu owulacyjnym możemy wyróżnić trzy fazy:
•    fazę przedowulacyjnej niepłodności względnej;
•    fazę płodności;
•    fazę poowulacyjnej niepłodności bezwzględnej.

Faza przedowulacyjnej niepłodności względnej rozpoczyna się wraz z pierwszym dniem cyklu. Zazwyczaj trwa zaledwie kilka dni (przy długich cyklach może trwać nawet kilkanaście dni) i kończy się, gdy u kobiety pojawiają się pierwsze objawy płodności – czyli zmiany w szyjce lub pojawienie się śluzu. Faza płodności trwa na kilka dni przed owulacją i po niej (około 6-9 dni). Po niej następuje faza niepłodności bezwzględnej. Jest to czas po owulacji, kiedy już poczęcie nie jest możliwe.

Podział na fazy ze względu na temperaturę

Biorąc pod uwagę przebieg temperatury, możemy podzielić cykl również na dwie fazy:
•    fazę temperatur niższych;
•    fazę temperatur wyższych.

Jajeczkowanie ma wpływ na podstawową temperaturę ciała kobiety. Na początku cyklu obserwowane temperatury określamy mianem niższych w stosunku do tych, które następują po owulacji. Zazwyczaj obserwujemy wzrost ciepłoty ciała o co najmniej 0,2˚C. Dwufazowość cyklu stanowi potwierdzenie odbycia owulacji.


Opracowanie: M.M.